أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

351

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

امارت عنان بن مغامس بدين ترتيب بود كه عنان بن مغامس ، امارت مكه را در دست گرفت . « 1 » وى از برخى از عموزادگان خود مانند احمد بن ثقبه ، عقيل بن مبارك و على بن مبارك استمداد كرد تا او را در استقرار كارها يارى رسانند ؛ اما استقرارى در كارها پديد نيامد ؛ زيرا كبيش ، عموى امير كشته شد و وصى او بر ضد متوليان جديد در اوايل سال 789 شورش برپا كرد . ديگر فرزندان عجلان هم كه عموىهاى مقتول بودند او را يارى رساندند . اين انقلاب در جدّه جاى پايى به دست آورد و كبيش بر آنجا تسلط يافت . شورشيان از همان جا بر اموال تجّارى كه حضرمى و در جده بودند دست‌اندازى كرده ، بر غلّه‌هايى كه از مصر رسيده بود تسلط يافتند . « 2 » بسا شورشيان بر آن بودند تا شورش خود را با استفاده از اموال تجّار داخلى و نيز غلّه‌هاى متعلق به حكومت چراكسهء مصر كه امير خردسال آنان را كشته و كسى جز از فرزندان عجلان را به جايش نشاندند ، تقويت كنند . برخى از نزديكان عنان حاكم جديد مكه هم به شورشيان كمك كردند . دامنهء شورش از جدّه به مكه كشيده شد و سر راه هر چه بود جارو كرد . بردگان در طول راه ، اموال عرب‌هاى مقيم در مسير و مسافران را غارت مىكردند . در نهايت شورش به وادى فاطمه رسيد . آنان در آنجا به تهيهء نيرو براى حمله به مكه و رها كردن آن از دست عنان مشغول گشتند . « 3 » على بن عجلان اين خبر به چركسىهاى مصر رسيد و آنان از اين كه حكومت را از فرزندان عجلان گرفته به ديگرى داده بودند ، پشيمان شدند . به همين دليل حكم جديدى نوشتند و فرزند

--> ( 1 ) . از نخستين اقدامات عنان آن بود كه سدنهء كعبه را از پرداخت اموالى كه امراى پيشين مكه از وى مىگرفتند ، معاف‌كرد . پيش از آن ، يا بخشى از پردهء كعبه را مىگرفتند يا پنج هزار درهم عوض از آن ، به علاوهء پردهء در و پردهء مقام ابراهيم . بنگريد : إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 207 . ( 3 ) . از نسل عنان ، كسانى در قريهء الخوار ميان خليص و سايه زندگى مىكنند كه كشاورز هستند و بيشتر بدوى اند تا شهرى .